MAÑAKURMI, TARIKULLAN
Por: Fabián Ibáñez Bonilla (*)
|
QUECHUA
Yarpekami wambra quekapte, noqapa Ranrrirka wayimanmi charamorjan
Qarwaspej Don Eduardo Mallqui. Pemi taitata ashicurqan, tarirnin
nerjan “Don Fabian, quemanmi shamorqo, ashicur, piraj karjun Ashnotam
suakorjon”
Ranrrirkacho, taitami karjan tapaqoq Taita Cristopa waincho atsqa
watacuna, tsemi peqa shumaq tapukorjan Don Alejandruta
markawayikunacha musiaqnoq Jamtaja niarjun: Ewue Ranrrirkaman,
tsechomi Cristuta mañacunki ashnu kutikutsinampaq, ewue pemi jamta
wiyashunki”, “¿Tsecha jamja shamorkunqui ?”.
Don Alejandro
nerjan: “Aumiri tsemi shamorqo, Cristuntsicta mañakunapaq”.
Taitami aparjan Don Alejandruta Cristupa wayinman, punkuta kicharir
ishque velata senderiyarqan, alli qonqoricur Cristuta mañakurqan, uc
hora nomi, vela ushariptin pekuna yarqukorjan plazaman Don Alejandro
euakunampaq.
Ranrrirka plazachonan pekunaja rikariyarjan atska ashmukunata.
Pekunam watarekarjan Don Felipe Vasquezpa punku molinocho. Alli
ricarir ashnucunata, Don Alejandrum nerjan
“taje ashunutaja rejemi, tajeja ashnomiri,
ricarishum markanta”.
Tsemi mulinuman yekuyarjan, tapucoj “pitan taje ashunuta
apamushka, tajeja tsinkarishka ashnomiri”.
Uc warmi nerjan “nojam qanyatin rantirerja jatikoq nunata pistja chunka soles wan,
Jampa ashnu karqa, imatataq noja jamta mañacoman, apaki ashnukita”.
Ranrrirka Cristuta mañakurmi, Don Alejandro ashnunta tarikullan.
Ishke velallawan Cristuntsic ashnunta Kutiratsin. |
Traducción al ESPAÑOL
Recuerdo cuando era niño, a mi
casa localizada en Ranrahirca llego desde Carhuaz Don Eduardo
Mallqui. El buscaba a mi papa y al encontrarlo le dijo
"Don Fabián, he venido aqui, buscando, no se quien
me habrá robado mi burro".
En Ranrahirca mi papa era el
celoso guardián del Templo del Señor de los Milagros por muchos
años, por eso el indagó bien las intenciones de Don Alejandro
preguntándole:
"Seguramente tus
sabihondos paisanos te han dicho: Anda a Ranrahirca y pide al Cristo
un milagro para que el burro te sea devuelto, anda el Sr. te
escuchara" "¿Por eso tu haz venido?.
Don
Alejandro le respondió
"Si, por eso he venido, para pedir al Cristo un Milagro"
Mi papá llevó a Don Alejandro
al templo, después de abrir el portón, prendieron dos velas, allí se
arrodillaron para rezar y pedir al Sr de Los Milagros su bendición,
después de una hora cuando las velas se terminaron , ellos salieron
hacia la plaza para que Don Alejandro se vaya.
En la Plaza Mayor de
Ranrahirca ello vieron bastantes burros que estaban amarrados en la
puerta del molino de Don Felipe Vásquez. Mirando bien, Don Alejandro
dijo:
"A ese burro lo
reconozco, ese es mi burro, veamos la marca".
Luego entraron hacia el
interior del molino para preguntar:
"¿Quien ha traído a ese burro? ese es mi burro desaparecido".
Una mujer dijo: "Yo lo compre anteayer
a un arriero en 50 soles, si es tu burro, que te puedo reclamar a
ti, llévatelo"
Después de pedir al Señor de
los Milagros de Ranrahirca, Don Alejandro encontró su burro: Solo
con dos velas nuestro Cristo hizo aparecer al burro perdido. |
(*) Fabian Ibáñez Bonilla, nació en Ranrahirca, Provincia de Yungay en 1930. Después de concluir sus estudios secundarios en el Colegio Santa Ines, a los 22 años emigró a Lima donde aprendió y desempeñó variados oficios siendo el de mayor dedicacion la "musica" en sus diferentes facetas: Interprete, compositor, arreglista, director de orquesta y profesor de música. A inicios del año 2001 decidió hacer realidad uno de su sueños que consistía en escribir su “Diccionario Quechua ancashino” el que publicó el 10 de mayo del 2001.